Zadania

Zadanie 1

Wykorzystanie innowacyjnych i wysokowydajnych technik analiz genomu do charakterystyki, ochrony bioróżnorodności oraz identyfikacji podłoża genetycznego istotnych cech funkcjonalnych i produkcyjnych ras zachowawczych

Kierownik zadania:

dr inż. Artur Gurgul

Najnowsze, wysokowydajne techniki z dziedziny genetyki molekularnej i populacyjnej pozwalają z dotychczas niespotykaną dokładnością badać strukturę genetyczną populacji oraz identyfikować loci kształtujących fenotyp polimorfizmów. Umożliwiają one wszechstronny i szczegółowy wgląd w strukturę genomów badanych ras i pozwalają na identyfikację unikalnych wariantów genów na poziomie molekularnym oraz ochronę zmienności genetycznej. Dostarczają także cennych informacji i narzędzi wspomagających zarządzenie stadami oraz umożliwiają najlepszy możliwy dobór zwierząt do kojarzeń prowadzący do maksymalizacji zmienności genetycznej w populacji.

W celu identyfikacji i ochrony źródeł zmienności genetycznej na poziomie genomu, w ramach zadania podejmiemy się więc następujących zagadnień badawczych prowadzonych w oparciu o najnowsze techniki molekularne (mikromacierze SNP, masowe sekwencjonowanie) oraz zaawansowane techniki obliczeniowe i stanowiące integralne części zadania 1:
  • Charakterystyka struktury genetycznej polskich ras zachowawczych bydła, owiec, świń i koni w oparciu o mikromacierze SNP.
  • Identyfikacja molekularnego podłoża wybranych cech produkcyjnych i funkcjonalnych z wykorzystaniem wysokowydajnych technik analiz genomu bydła.
  • Analiza genetycznego podłoża istotnych cech produkcyjnych świń na poziomie transkryptomu.
  • Analiza genów markerowych warunkujących wysoką plenność u owiec.
  • Charakterystyka parametrów genetycznych cech produkcyjnych i funkcjonalnych populacji ras rodzimych objętych programami ochrony zasobów.

Efekty i kamienie milowe

  • Opracowanie narzędzi do oceny zmienności genetycznej w obrębie populacji
  • Charakterystyka zmienności genetycznej wewnątrz i pomiędzy rodzimymi populacjami (określenie struktury genetycznej).
  • Oszacowanie poziomu inbredu genomowego w populacjach rodzimych ras.
  • Oszacowanie efektywnej wielkości populacji badanych ras.
  • Ocena trendów i zagrożeń w realizacji programów ochrony zasobów genetycznych związanych z utratą zmienności genetycznej i inbredem
  • Rozpoznanie i ochrona wariantów genów odpowiadających za kształtowanie pożądanych cech fenotypowych
  • Oszacowanie parametrów genetycznych cech produkcyjnych i funkcjonalnych dla opracowania nowych indeksów selekcyjnych dostosowanych do potrzeb stad produkcyjnych bazujących na rasach zachowawczych
  • Optymalizacji doboru zwierząt do kojarzeń na podstawie analizy inbredu genomowego z wykorzystaniem opracowanych narzędzi bioinformatycznych
  • Ustalenie wzorców molekularnych poszczególnych ras
  • Dostarczenie narzędzi molekularnych do selekcji owiec pod kątem zwiększonej plenności
  • Preselekcja dawców materiału biologicznego do banku genów

Zadanie 2

Wykorzystanie osiągnięć genetyki molekularnej w selekcji i eliminacji zwierząt obarczonych chorobami o podłożu genetycznym

Kierownik zadania:

prof. dr hab. Monika Bugno-Poniewierska

Nadrzędnym celem wszystkich prowadzonych w ramach zadania drugiego prac jest wykorzystanie osiągnięć genetyki molekularnej w opracowaniu nowych kryteriów selekcyjnych ukierunkowanych na diagnostykę chorób o podłożu genetycznym, co uchroni przed rozprzestrzenieniem się w populacji aktywnej niekorzystnych wariantów genetycznych powodujących śmierć zarodkową (wpływając tym samym na płodność i plenność) lub powodując ciężkie wady rozwoje prowadzące do poważnych schorzeń, bezpłodności czy też śmierci.

Realizacji głównego celu zadania podporządkowane są poszczególne jego elementy składowe – obszary tematyczne, wśród których wyróżnić należy następujące:
  • Identyfikacja i eliminacja nosicieli nieprawidłowości chromosomowych warunkujących zaburzenia rozrodcze i/lub rozwojowe
  • Opracowanie innowacyjnego kryterium selekcji polskich koni czystej krwi arabskiej opartego o identyfikację nosicieli defektów genetycznych
  • Określenie częstości polimorfizmów DNA powiązanych z podatnością na występowanie jednostek chorobowych o charakterze letalnym (scrapie u owiec, BSE u bydła, stres przedubojowy u świń) w populacjach ras zachowawczych.

Otrzymane wyniki przyczynią się do poszerzenia wiedzy w dziedzinie przyczyn i skutków zaburzeń chromosomowych. Transfer wiedzy i nowatorskich rozwiązań do podmiotów zewnętrznych umożliwi ograniczenie strat ekonomicznych spowodowanych nosicielstwem nieprawidłowości kariotypu. Wyniki badań będą miały również aspekt praktyczny, posłużą bowiem jako dodatkowe kryterium hodowlane.

Wymiernymi efektami realizacji zadania będzie również eliminacja nosicieli niekorzystnych wariantów genów warunkujących choroby genetyczne w rasach zachowawczych oraz małych populacjach, co pozwoli na opracowanie i wdrożenie strategii programu hodowlanego polegającego na odpowiednim doborze par do kojarzeń w celu ograniczenia czy też eliminacji zmutowanych alleli. Wyniki osiągnięte w ramach realizacji zadania pozwolą na poszerzenie specjalistycznej wiedzy podnoszącej międzynarodową pozycję polskiego sektora badawczo-rozwojowego w obszarach objętych projektem oraz transfer nowatorskich rozwiązań opracowanych w ramach realizacji zadania do środowiska społeczno-gospodarczego.

Efekty i kamienie milowe

  • wczesna eliminacja osobników obarczonych aberracją chromosomową z hodowli
  • uniknięcie poważnych strat finansowych związanych z rozprzestrzenieniem się dziedzicznych aberracji chromosomowych w populacji
  • określenie częstości występowania aberracji w losowo wybranej populacji koni
  • charakterystyka częstości alleli i genotypów w badanych populacjach koni z podziałem na grupy wiekowe
  • ocena stanu zachowania równowagi genetycznej w loci markerowych
  • wykorzystanie informacji o frekwencji alleli do oceny stopnia zróżnicowania badanej populacji koni czystej krwi arabskiej (ocena dystansu genetycznego w obrębie linii męskich i żeńskich w loci markerowych)
  • monitorowanie frekwencji niekorzystnych alleli w populacjach ras zachowawczych
  • eliminacja nosicieli badanych mutacji punktowych
  • optymalny dobór zwierząt do krzyżowania
  • zwiększenie ilości zwierząt genetycznie opornych na BSE i scrapie
  • diagnostyka przyczyn obniżenia płodności bądź niepłodności
  • diagnoza mikrorearanżacji niemożliwych do wykrycia bez zastosowania techniki aCGH
  • charakterystyka frekwencji mutacji defektów genetycznych alleli chorobowych w polskiej populacji czystej krwi arabskiej
  • opracowanie nowych kryteriów selekcyjnych
  • optymalizacja (odpowiedni dobór) zwierząt do kojarzeń oraz aktualizacja programu hodowlanego

Zadanie 3

Opracowanie nowych metod konserwacji oraz kryteriów selekcji dawców izolowanego materiału genetycznego do wykorzystania w programach zachowania bioróżnorodności zwierząt

Kierownik zadania:

prof. dr hab. Zdzisław Smorąg

Realizacja programów bioróżnorodności metodami ex situ wiąże się z dysponowaniem efektywnymi metodami kriokonserwacji nasienia, oocytów, zarodków oraz ze zgromadzeniem scharakteryzowanych linii komórkowych z przeznaczeniem do klonowania somatycznego. Gromadzenie i wykorzystanie w/w materiału powinno się odbywać w oparciu o opracowane kryteria selekcji na poziomie fenotypowym i molekularnym. Biorąc pod uwagę fakt, że wytypowane jako cenne dla realizacji programów samce i samice mogą produkować gamety i zarodki nie spełniające standardowych wymogów jakości, celowe jest rozwijanie metod umożliwiających efektywną kriokonserwację nasienia, oocytów i zarodków o obniżonych parametrach jakościowych. W związku z tym konieczne jest także opracowanie nowych kryteriów oceny jakości, zwłaszcza w odniesieniu do nasienia.

W ramach zadania realizowane będą 4 cele szczegółowe:
  • Opracowanie metod efektywnej kriokonserwacji nasienia, oocytów i zarodków o obniżonej jakości.
  • Ustalenie progu minimum w odniesieniu do jakości nasienia samców wykorzystywanych w programach bioróżnorodności przy zastosowaniu nowoczesnej kompleksowej metody oceny.
  • Zabezpieczenie i charakterystyka materiału biologicznego w postaci linii komórkowych na potrzeby klonowania zagrożonych wyginięciem ras zwierząt gospodarskich.
  • Opracowanie kryteriów wyboru dawców, zasad ich opisu i dystrybucji materiału genetycznego oraz budowa integralnej bazy danych cech genomowych, fenotypowych i charakterystyka materiału genetycznego.

Efekty i kamienie milowe

  • Określenie efektywności kriokonserwacji (nasienie knura, kozła i tryka) po zastosowaniu wysokiego ciśnienia hydrostatycznego (komora HHP) w celu zminimalizowania stresu komórkowego plemników knura.
  • Ocena wydajności technologii kriokonserwacji nasienia knura, kozła i tryka poprzez dodatek do rozcieńczalnika antyoksydantów oraz substancji o właściwościach osłaniający błony plazmatyczne plemników.
  • Określenie zdolności zapładniającej nasienia knura, kozła i tryka kriokonserwowanego według zmodyfikowanej metody.
  • Zbadanie jakości nasienia pierwszych pobieranych ejakulatów młodych buhajów oraz wyznaczenie średniego wieku zwierząt dla którego możliwe juz jest uzyskanie pełnowartościowego nasienia dla celów mrożenia i inseminacji.
  • Określenie stopnia korelacji pomiędzy badanymi cechami nasienia, a płodnością uzyskiwaną po inseminacji tym nasieniem.
  • Wyznaczenie zalecanych norm jakości dla nasienia młodych buhajów.
  • Określenie skuteczności zastosowanych substytutów antybiotyków w ochronie bakteriologicznej nasienia.
  • Określenie wpływu zastosowanych czynników doświadczalnych (HHP, obniżenie temperatury ciekłego azotu, modyfikacje składu płynu witryfikacyjnego) na poprawę efektywności kriokonserwacji niedojrzałych i dojrzałych oocytów świni.
  • Ustalenie wpływu zastosowanych modyfikacji na poprawę efektywności kriokonserwacji zarodków świni.
  • Weryfikacja uzyskanych efektów poprawy kriokonserwacji oocytów i zarodków świni w oparciu o kompleksowe metody oceny
  • Utworzenie rezerwy genetycznej z eksplantów tkankowych i linii komórkowych zagrożonych wyginięciem ras bydła i świń.
  • Kariotypowanie linii komórkowych wyprowadzonych z bioptatów tkankowych endemicznych ras bydła i świń metodami genetyki molekularnej.
  • Charakterystyka kompetencji rozwojowych i profilu ekspresji genów totipotencji/pluripotencji zarodków bydła i świń uzyskanych technikami międzyrasowego klonowania somatycznego.
  • Utworzenia Polskiej Infrastruktury Genetycznej Ras Zachowawczych stanowiącej repozytorium materiału biologicznego zintegrowanego z danymi fenotypowymi i informacją genomową
  • Opracowanie procedur wyboru dawców materiału genetycznego.
  • Gromadzenie materiału biologicznego od ras zagrożonych wyginięciem

Zadanie 4

Charakterystyka potencjału ekonomicznego chowu zwierząt ras zachowawczych w gospodarstwach rodzinnych i ich interakcje rynkowe w warunkach zrównoważonego rolnictwa

Kierownik zadania:

prof. dr hab. Janusz Żmija (UR)

Głównym celem realizacji zadania jest określenie potencjału produkcyjno-ekonomicznego gospodarstw rodzinnych utrzymujących rasy zachowawcze z uwzględnieniem stopnia zrównoważenia ekonomicznego, środowiskowego i społecznego.

Cel główny realizowany będzie poprzez następujące cele szczegółowe:
  • Określenie ekonomicznych podstaw funkcjonowania gospodarstw rodzinnych utrzymujących rasy zachowawcze zwierząt gospodarskich.
  • Wybór optymalnego systemu produkcji zwierzęcej w warunkach lokalnych.
  • Wskazanie możliwości wykreowania sprawnego systemu dystrybucji produktów pochodzenia zwierzęcego w gospodarstwach utrzymujących rasy rodzime.
  • Identyfikacja relacji sieciowych i struktur sieciowych o charakterze gospodarczym, w którym biorą udział gospodarstwa posiadające rasy zachowawcze.

Efekty i kamienie milowe

  • Określenie aktualnej pozycji rynkowej badanych podmiotów i ich perspektyw rozwoju,
  • Opracowanie wytycznych dla gospodarstw utrzymujących zwierzęta ras rodzimych celem poprawy poziomu zrównoważenia na wszystkich płaszczyznach, co pozwoli na efektywniejsze wykorzystanie posiadanych zasobów produkcyjnych,
  • Wskazanie optymalnej skali produkcji i przedziału rentowności produkcji,
  • Określenie poziomu dochodów gospodarstw z produkcją zwierzęcą w zależności od systemu utrzymania,
  • Wybór strategii programu produkcyjnego,
  • Wyniki badań będą wykorzystane do stworzenia systemów organizacyjno-technologicznych produkcji. Uzyskanie danych normatywnych do projektowania i modelowania gospodarstw rodzinnych utrzymujących rasy zachowawcze.
  • Wyniki badań będą kierowane przede wszystkim do producentów o małej skali produkcji gdzie produkcja zwierzęca w oparciu o rasy lokalne może poprawić sytuację finansową,
  • Ewidencja aktualnego stanu powiązań gospodarstw utrzymujących rasy zachowawcze z rynkiem (wielkość i struktura sprzedaży, kontrakty),
  • Ocena stopnia możliwej partycypacji gospodarstw w lokalnym rynku żywnościowym (potencjał sprzedaży bezpośredniej/działalności Marginalnej, Lokalnej i Ograniczonej MLO), różnorodność form sprzedaży, oferowane produkty),
  • Diagnoza stymulatorów i barier dywersyfikacji kanałów dystrybucji (podejmowania sprzedaży bezpośredniej/działalność MLO) przez gospodarstwa rolne,
  • Ocena ekonomicznych efektów sprzedaży w różnych kanałach dystrybucji dla gospodarstw rolnych,
  • Wskazanie relacji sieciowych, przesądzających o rozwoju gospodarstw,
  • Wskazanie optymalnych relacji, uwzględniających warunki zrównoważonego rozwoju.
  • Wskazanie podmiotów (instytucji) tworzących najlepsze relacje z gospodarstwami,
  • Określenie sposobów/praktyk na rozwój i podtrzymanie relacji w sieci z udziałem gospodarstw,
  • Identyfikacja poziomu efektywności ekonomicznej gospodarstw utrzymujących rasy rodzime,
  • Opracowanie rozwiązań modelowych w zakresie organizacji produkcji zwierzęcej w gospodarstwach utrzymujących rasy rodzime,
  • Opracowanie wytycznych dla gospodarstw utrzymujących rasy rodzime celem poprawy poziomu efektywności produkcyjnej i ekonomicznej,
  • Identyfikacja relacji sieciowych, tworzonych z udziałem gospodarstw posiadających rasy zachowawcze.

Zadanie 5

Wykorzystanie rodzimych ras zwierząt użytkowanych w tradycyjnych systemach chowu w gospodarstwach niskonakładowych do pozyskiwania wysokiej jakości produktów lokalnych

Kierownik zadania:

prof. dr hab. Zygmunt Litwińczuk (UP)

Głównym celem jest określenie możliwości zwiększenia podaży wysokiej jakości produktów lokalnych pozyskiwanych od zwierząt ras rodzimych użytkowanych w niskonakładowych gospodarstwach rodzinnych. Niezbędne do tego jest więc określenie jakości surowców (mleko, mięso) pozyskiwanych od rodzimych ras zwierząt (bydła, świń, owiec i kóz) w aspekcie ich przydatności do wytwarzania wysokiej jakości produktów lokalnych. Problematyka ta wpisuje się w aktualnie obowiązujące strategie rozwoju regionu Polski południowo-wschodniej a szczególnie województw: lubelskiego, mazowieckiego i podkarpackiego.

Realizacji głównego celu zadania podporządkowane jest 6 elementów składowych (obszarów tematycznych):
  • Ocena wartości odżywczej (ze szczególnym uwzględnieniem substancji biologicznie czynnych) i przydatności technologicznej mleka pozyskiwanego od lokalnych ras krów użytkowanych w rodzinnych gospodarstwach niskonakładowych wraz z opracowaniem i wdrożeniem technologii wytwarzania sera i mlecznych przetworów fermentowanych w warunkach małej przetwórni.
  • Ocena jakości tradycyjnych produktów pozyskiwanych z mleka owiec górskich (ze szczególnym uwzględnieniem składników bioaktywnych) i opracowanie technologii produkcji sera z mleka koziego w warunkach małej przetwórni.
  • Wykorzystanie rodzimych ras bydła opasanych paszami z trwałych użytków zielonych do produkcji wołowiny kulinarnej o podwyższonych walorach prozdrowotnych.
  • Określenie jakości surowca pozyskiwanego od utrzymywanych w gospodarstwach rodzinnych wschodniej Polski świń rasy puławskiej w aspekcie jego przydatności do produkcji wyrobów regionalnych wraz z opracowaniem i wdrożeniem receptury nowych produktów.
  • Wykorzystanie rodzimych ras owiec do wytwarzania regionalnych produktów mięsnych o podwyższonych walorach dietetycznych i prozdrowotnych w warunkach żywienia zwierząt typowego dla regionu chowu.
  • Inwentaryzacja i przygotowanie internetowej bazy regionalnych produktów mięsnych i mlecznych utrwalanych metodą wędzenia tradycyjnego, a pozyskiwanych od rodzimych ras zwierząt wraz z określeniem możliwości poprawy ich jakości mikrobiologicznej, cech sensorycznych i przedłużenia trwałości.
  • Zakładanym efektem realizacji zadania jest zwiększenie dostępności na rynku niszowych produktów żywnościowych o walorach prozdrowotnych i podwyższonej wartości dietetycznej, w tym wędlin wytwarzanych w oparciu o tradycyjne procedury. Może to więc być ważne źródło dochodów dla rolników utrzymujących rodzime rasy zwierząt, a w konsekwencji istotny argument za ich użytkowaniem w gospodarstwie. Ważnym efektem będzie także uzyskanie wiarygodnych wyników przydatnych w promocji polskich markowych produktów żywnościowych na arenie krajowej i międzynarodowej.

Efekty i kamienie milowe

  • Określenie przydatności technologicznej oraz walorów odżywczych i prozdrowotnych mleka pozyskiwanego od rodzimych ras krów i kóz utrzymywanych w wytypowanych do badań gospodarstwach
  • Opracowanie technologii wytwarzania wybranych produktów mlecznych na bazie surowca pozyskiwanego od rodzimych ras krów i kóz w warunkach małej przetwórni
  • Określenie walorów odżywczych i prozdrowotnych obecnie produkowanych i nowo wytworzonych lokalnych produktów mlecznych na bazie mleka rodzimych ras krów, kóz i owiec
  • Pozyskanie cieląt, jagniąt i prosiąt ras rodzimych do tuczu doświadczalnego
  • Ocena jakości mięsa świeżego (właściwości fizykochemicznych, wartości odżywczej i przydatności technologicznej)
  • Ocena wartości odżywczej i właściwości prozdrowotnych mięsa po obróbce termicznej
  • Ocena jakości w tym głownie cech sensorycznych i trwałości regionalnych produktów mięsnych i serów utrwalanych metodą wędzenia tradycyjnego
  • Opracowanie internetowej bazy regionalnych produktów mięsnych i mlecznych pozyskiwanych od zwierząt ras rodzimych

Zadanie 6

Wykorzystanie zwierząt gospodarskich ras lokalnych w ochronie i właściwym zagospodarowaniu siedlisk cennych przyrodniczo

Kierownik zadania:

prof. dr hab. Tomasz Gruszecki (UP)

Zapewnienie właściwego stanu siedlisk naturalnych jest aktualnie jednym z najważniejszych zadań ochrony przyrody w Polsce, wynikającym z Dyrektywy Siedliskowej Unii Europejskiej. Stosując ekstensywny wypas owiec, bydła lub koni ras rodzimych/lokalnych można przywracać do stanu pierwotnego tereny cenne przyrodniczo i krajobrazowo które uległy degradacji. Taka metoda czynnej ochrony środowiska przyrodniczego daje szanse na zachowanie a nawet zwiększenie bioróżnorodności siedlisk z jednoczesną ochroną zasobów genetycznych w rolnictwie, zachowywaniem lub wręcz odtwarzaniem elementów krajobrazu rolniczego przy równoczesnym zachowaniu dziedzictwa kulturowego regionów typowo rolniczych zwiększając jednocześnie ich atrakcyjność turystyczną i podnosząc świadomość ekologiczną wśród miejscowej społeczności. Stosowana w ostatnich latach wycinka drzew i krzewów pojawiających się w wyniku niekontrolowanej sukcesji nie należy do najbardziej efektywnych metod ochrony ze względów zarówno ekonomicznych jak i organizacyjnych z kolei brak działań prowadzi do dalszej nieuchronnej degradacji tych terenów.

Problematyka wpisuje się w aktualnie obowiązujące „Strategie” rozwoju województw: małopolskiego, lubelskiego, podkarpackiego i świętokrzyskiego gdzie planowana jest realizacja Badań. Głównym celem jest opracowanie efektywnych metod wykorzystania ekstensywnego wypasu do szeroko rozumianej ochrony terenów cennych przyrodniczo i krajobrazowo i jednoczesnej produkcji wysokiej jakości materiału rzeźnego będącej formą korzyści ekonomicznej takiego postępowania. Osiągnięcie opisanych zamierzeń wymagać będzie zrealizowania przez interdyscyplinarny zespół fachowców/naukowców celów szczegółowych takich jak; wyznaczenie norm dopuszczalnego obciążenia wypasem poszczególnych siedlisk przyrodniczo cennych, określenie reakcji: środowiska glebowego, zbiorowisk roślinnych w zakresie stabilności składu botanicznego i kartowanie ich zasięgu, dynamiki liczebności populacji gatunków zwierząt łownych, awifauny i entomofauny, opracowanie instytucjonalnej organizacji wypasu, polegającej na koordynacji działań wydziałów ochrony środowiska i rolnictwa urzędów marszałkowskich, regionalnych dyrekcji ochrony środowiska oraz związków hodowców. Wszystkie przedstawione powyżej cele zostaną zrealizowane w dwóch płaszczyznach: makro – obejmująca tereny czterech w/w. województw, a przykładem może być woj. podkarpackie gdzie planowane jest objęcie wypasem prawie 10 000 ha terenów przy wykorzystaniu ok. 14 tys sztuk zwierząt. W celu opracowania szczegółowych modeli wypasu zwierząt uwzględniających zróżnicowanie siedlisk zostaną przeprowadzone szczegółowe eksperymenty badawcze w skali mikro na terenach ściśle wybranych. Uzyskane wyniki obserwacji zarówno w skali makro jak i mikro pozwolą na wyciągnięcie wniosków, które umożliwią skuteczną implementację rezultatów na terenie całej Polski.

Efekty i kamienie milowe

  • Utrzymanie bioróżnorodności w siedliskach przyrodniczo cennych
  • Opracowanie modeli wypasu dla różnych typów siedlisk uwzględniających zasady ich ochrony oraz zasobność pokarmową
  • Zahamowanie niekorzystnej sukcesji lasów
  • Ocena wpływu zahamowania sukcesji wtórnej na dynamikę i strukturę przestrzenną populacji zwierzyny, awifaunę i entomofaunę
  • Produkcja wysokiej jakości żywca owczego i wołowego
  • Opracowanie instytucjonalnych zasad organizacji zarządzania wypasem i sieci monitoringu zintegrowanego (koordynacja działań Regionalnych Dyrekcji Ochrony Środowiska, Regionalnych Związków Hodowców).

Obniżenie kosztów ochrony przyrody

Zadanie 7

Implementacja metod rozwoju i ochrony bioróżnorodności

Kierownik zadania:

mgr Piotr M. Mikosz

Rosnący popyt na mięso, mleko i inne produkty pochodzenia zwierzęcego powoduje konieczność zapewnienia trwałej i stabilnej bazy genetycznej dla rozwoju produkcji zwierzęcej Stąd też głównym celem zadania jak i obszarem badawczym jest utworzenie krajowej sieci rozwoju i ochrony bioróżnorodności obejmującej gospodarstwa uczestniczące w programach ochrony oraz producentów produktów niszowych pochodzących od ras rodzimych. Nie może się to jednak odbyć bez szczegółowej analizy wymogów konsumentów co do jakości i atrakcyjności produktów lokalnych wytwarzanych w oparciu o surowce pozyskane od ras zachowawczych i małych populacji – drugi obszar badawczy. Kolejnym kierunkiem planowanych badań (trzeci obszar badawczy) jest dokonanie oceny sposobu postrzegania przez lokalną społeczność różnorodnych działań na rzecz ochrony przyrody oraz podjęcie próby włączenia i aktywizacji poszczególnych grup społecznych w procesy decyzyjne dotyczące zasięgu i sposobu ochrony lokalnych obszarów przyrodniczo cennych. Obszary wiejskie o wysokich walorach przyrodniczych mogą być atutem i podstawą w rozwoju ukierunkowanym na produkcję wysokiej jakości oraz turystykę wiejską. Rozwiązanie tego problemu powinno przebiegać z udziałem opinii lokalnej społeczności. Zakłada się również w ramach czwartego obszaru badawczego opracowanie zasad certyfikacji produktów pozyskiwanych od ras rodzimych co dodatkowo uwiarygodni dla konsumenta wysoką jakość tych produktów.

Efekty i kamienie milowe

  • Opracowanie Mapy Drogowej Produktów Lokalnych i wydanie „Atlasu polskich produktów ze zwierząt ras zachowawczych”
  • Przyznanie certyfikatów jakości dla wytwarzanych produktów
  • Podniesienie świadomości społecznej o znaczeniu bioróżnorodności zwierząt gospodarskich
  • Utworzenie platformy informatycznej na bazie której funkcjonować będzie krajowa sieć ochrony i rozwoju bioróżnorodności
  • Promocja produktów z ras zachowawczych poprzez opis metod ich wytwarzania oraz utworzenie bazy danych o tych produktach

Zadanie 8

Przygotowanie do wdrożenia efektów realizacji projektu

Celem zadania będzie kompleksowa realizacja wszystkich działań związanych z przeprowadzeniem fazy przygotowania do wdrożenia, co obejmuje przede wszystkim działalność polegającą na szerokim upowszechnieniu wyników prowadzonych badań: organizacji i przeprowadzeniu konferencji, szkoleń, seminariów. Istotną rolę odgrywa podniesienie wiedzy w śród przetwórców surowców pochodzenia zwierzęcego i konsumentów produkowanej żywności w zakresie jej jakości, bezpieczeństwa i walorów dietetycznych przy równoczesnym ułatwienie dostępu do informacji o jej pochodzeniu. Ponadto celem zadania jest przygotowanie podmiotów zewnętrznych do przeprowadzenia wdrożeń uzyskanych w ramach projektu wyników poprzez upowszechnienie wypracowanych w ramach projektu metodyk i procedur poprzez ich opisanie w wydanych publikacjach i opracowaniach. Zadanie obejmować będzie również działania zmierzające do uzyskania ochrony własności intelektualnej wypracowanej w toku realizacji projektu oraz opracowanie certyfikatu który będzie przyznawany produktom najwyższej jakości.

Efekty i kamienie milowe

  • Stworzenie opracowań, instrukcji dla powstałych w ramach projektu rozwiązań
  • Przyznanie certyfikatów świadczących o najwyższej jakości produktów ze zwierząt ras rodzimych
  • Publikacja monografii, artykułów naukowych lub innych opracowań,
  • Organizacją konferencji oraz szkoleń dla podmiotów zdolnych do wdrożenia wyników badań,
  • Dokonanie zgłoszeń patentowych oraz zgłoszeń wzorów użytkowych